Бидний бахархал

Чадварлаг Эмэгтэй төслийн зохицуулагч Батсүхийн Мөнгөнтуяа

Хэвлэх
PDF

Англи улсад ажиллаж амьдарч байгаа Амьдралын дасгалжуулагч мэргэжилтэй Батсүхийн  Мөнгөнтуяа , 6 сарын 30- ны Лхагва гаригийн    19.30  цагт  бидэнтэй холбогдон  ярилцлага өглөө.  LIFE COACH Online FM

Сонсох:      

Дэлгэрэнгүй...

Миний мэдэх Эрдэнэтуяа эгчийн дурсгалд

Хэвлэх
PDF
Энэ бодол надаас салдаггүй. Одоо хэр нь Эрдэнэтуяа эгчийгээ өнгөрчихсөн нөгөө ертөндөд одсон гэхэд итгэж чадахгүй л явна. Өвчтэй байхад нь хичнээн удаа очиж дэргэд нь сууж байсан ч хэвтэрийн орон дээр хэвтэж буй тэр эмэгтэйг Эрдэнэтуяа эгч минь шүү дээ гэж бодохоос ч халгадаг байлаа. Энэ хүн Эрдэнэтуяа гэгч эмэгтэй чухам хэн байв? Яагаад миний зүрхийг ингэж их шаналуулж буйг би өөрөө эс ойлгоно. Удаан хугацаанд мэддэг хүн байсан уу гэвэл үгүй. Маш богинохон, дөнгөж сүүлийн 2хон жилийн хооронд би энэ эмэгтэйн талаар олон жилийн амьдралыг нь мэддэг байсан юм шиг тийм их үгүйлэхээр болчихжээ.
erdenetuya_egch01
Британийн Монголчуудын Холбоо гэдэг нэгэн хамт олонтой танилцаж байсан маань саяхан. Хааяахан хоорондоо имэйл хаялцахаас нүүр учирч уулзаад байх нь ховорхон тийм л нэгэн тус тусдаа өөрийн гэсэн амьдралтай ч Их Британид амьдарч буй Монголчуудынхаа эрүүл мэнд, ахуй байдлынх нь ядуу дорой байдалд нь жаахан ч болтугай нэмэр болчих хүсэлтэй хэсэг хүмүүс. Хараад байхнаа хэн нь ямар ажил хийж хариуцах хүсэлтэйгээрээ, хэнтэй санаа нийлж юм хийчих боломжтойгоороо, ойлголцон нэгдэж жилийн 4 улиралд тойрон эргэлдэх Монголчуудын оролцож болохуйц бүхий л тэмдэглэлт баяр болгоныг алгасахгүйгээр зохьцуулчих нь бас л сэтгэлтэй хүмүүс байгаагийнх. Санаанд орсоных нь дарааллаар нэрсийг дурьдвал Цэрэнбат, Оюунаа эгч, Алтанхуяг, Март, Түвшин, Отгонбаяр, Базаррагчаа, Өнөрөө, Индра, Сэмжидмаа, Орхон, Жаргалзаяа, Одонгэрэл, Буянбат, Батбаяр, Мэндмаа, Минжмаа, Нямсүрэн, Азжаргал, Батжаргал, Билэгээ гээд л… магадгүй бас нилээн олон хүмүүсийг бас дурьдаагүй нь ч бий. Түүний дотроос Эрдэнэтуяа эгчийг би яах аргагүй бусдад зориулах хүсэлдээ автсан эх хүнийх нь зөнгөөр мэдэрч билээ. Шинэ жилийн баяр болоход бүх хүмүүс өөрсдийнхөө ёлконы гоёоны даашинз, аль ёлконд хэзээ очих, юу болох гэж байгаа талаар л хөөрөлдөцгөөнө. Гэтэл тээ тэр хаанаас мэдэгдэхгүй газраас “Хүүхдийн шинэ жилийн баяр” гэж ирээд хэзээний товлоод байраа олчихсон, туслалцах хүн, гар хүч хайсан зартай имэйл ороод ирэх нь тэр. Өө тийм хүүхдүүд бас баярладаг билүү гэх нь холгүй юм тархинд зурвас хийнэ. Тэгснээ уг нь энэнд нь туслалцчих юмсан, даанч… Завгүй ажилтай, дээрээс нь хаа холоос хүнии хүүхдүүдийн төлөө би юу ч билээ гэх мэт шалтагууд л тархинд эргэлдэнэ. Тэгсгээд л хойшлуулаад сууж байтал… Хүүхдийн зурагийн тэмцээн, урлагийн тоглолт, дууны тэмцээн, гүйлтийн уралдаан, шатар даамны тэмцээн, ширээний теннисний тэмцээн ч гэх шиг аль соц үеийн сайхан цагт л байгууллагуудын ажилчдын хүүхдүүдийн хооронд явуулдаг бүх л тэмцээн, уралдаан болоод оролцсон бүх хүмүүс шагналаа аваад л яах ийхийн зуургүй явагдаад өнгөрчихнө. Пээ, энийг зохион байгуулж байгаа хүн нь ч их аргагүй баахан хүүхдүүд баярлуулж буянтай ажил хийж байна даа… Гэхдээ энэ их юмыг хийж барах мөнгөө хаанаас олдог байна? Холбооноос бол тэр юм болгонд санхүүгийн дэмжлэг үзүүлээд байж чадахааргүй. Би л лав энийг хийхэд нь гар оролцуулах нь битгий хэл амаараа сайхан үг хэлж урамшуулаагүй. Яг надтай адилхан ихэнх хүмүүс хойш сууж явсан нь лавтай. Лондонд байгаа бусад Монголчуудын ихэнх нь хүүхдүүдийнхээ сайн сайханыг бодохоосоо илүү цаг наргүй олон цагаар ажил хийж хурдхан ахуйхан мөнгө хийж Монгол руу явуулах л зорилгоо өвөртөлж яваа ядмагхан өдрийн хэрэглээтэй болсон хүмүүс. Муулаад ч хэрэггүй, магтаад ч барамгүй энэ хүмүүс өрөөл биенийхээ зовлонг үүрэн байж цуглуулсан хэдээ нэг л өдөр нь амьдрал нь сайжирчих байх хэмээн гүргэр царайлан алхаж яваа гадаадад амьдарч буй Монголчууд маань нэг л хэмнэл. Ядуу байж бид болно, ядаж баяр наадмаараа хүүхдүүдээ сайхан баярлуулчих юмсан гэхэд л ухасхийгээд босох хүний тоо хол явахгүй.
 
erdenetuya_egch02Иймэрхүү янзтай хүүхдийн төлөө санаа тавьдаг хийдэг хүмүүс нь ховор ч, хийе бүтээе гэсэн сэтгэлээрээ Эрдэнэтуяа эгч бусдын гарыг харж ч суусангүй жилд ганцхан шинэ жилийн баяр ч биш, хүүхдийн баяр, наадам гээд л жил тойроод болдог бүх баяруудаар хүүхдийнхээ уламжлалт уралдаан тэмцээнээ хийсээр байх нь гайхамшигтай. Ажвал Эрдэнэтуяа эгч бас л өөрийнхөө хийдгийг ёстой л шороон дундаас зуурч аваад босгож байшин барих гэж оролдож буйтай адил юмханаас л юмнуудаа нийлүүлээд хэдэн хүүхдүүдээ тэрүүхэндээ хөгжөөж орхино. Хүүхдүүдийн төлөө хийдэг зүйлс нь хангалттай санагддаггүй болтой, тэр нэг өдөр Олон улсын эмэгтэйчүүдийн баярын өмнөхөн надтай утсаар баахан удаан ярилцаж өөрийнхөө мөрөөдөж явдаг Британи дахь Монгол эмэгтэйчүүдийн холбооныхоо санааг хуваалцаж цаашдаа туслалцахыг гуйлаа. Тухайн үед “Монгол Орны Хөгжилд 5-р чуулган”, Амьдралын Дасгалжуулагчын дадлага хичээлүүд, хажуугаар нь ажил, хувийн бизнес гээд л түм буман ажилтай гэж өөрийгөө юмнаас холхон авч явдаг би тэрхэн хооронд Эрдэнэтуяа эгчийн Монголын гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртсөн эмэгтэйчүүдэд сэтгэл зүйн болоод хууль зүйн тусламж дэмжлэг үзүүлэх талаар ярьсан тэр л ярилцлагад автан зүрх алдан биширсэндээ өөрийн эрхгүй энэ ариухан үйлсэд тань туслалцая хэмээн амлаж билээ.
 
Надад энэ эмэгтэй Монголын жирийн нэгэн эх хүн атлаа, ядарсан тарчигхан амьдарч яваа монголын эмэгтэйчүүдийнхээ төлөө гэсэн чин сэтгэл, зорьмог санаа, өөдрөг үзэл, хайр, өгөөмөр сэтгэл, энэ бүхэн тэр л агшинд мэдрэгдэж билээ. Яалтай ч туслахыг би хүсэж байна. Харин гэхдээ яаж, хэзээ, хэрхэн санхүүжүүлж гэдгээ одоо хэр нь мэдэхгүй л яваа нь үнэн. “Учир нь олдоно доо” гэсэн хоосон цээжнээс өөр юм надад одоохондоо алга л байна.
 
Тэр өдрөөс хойш Эрдэнэтуяа эгч надтай байсхийгээд л утсаар залгаж наана цаана ажил төрөл ярилцана, дэлхийн алдартай эмэгтэйчүүдийн түүх, тэднийг дэмждэг жишээ авах нийгэмлэгүүд гээд л зарим нэг нь хэзээ хэрэгжиж биелэлээ олох нь мэдэгдэхгүй нэг л мөрөөдөл мэт л санагдана. Хичнээн хиймээр байвч зав зай ажил ихтэйгээрээ гайхуулж яваа над шиг хүн олигтой ч нэмэр болсонгүй.
 
Тун саяхан шүү дээ, өнгөрсөн улс тунхагласны баяраар л Британи дахь Монгол эмэгтэйчүүдийн холбоо гээч байгууллага Эрдэнэтуяа эгчийн нэрээр овоглож өөрийнхөө мэндэлсэнийг Лондонд байгаа эмэгтэйчүүдийнхээ анхааралд анх удаа зарлагдаж билээ.  МонголЧаритигийн Одонгэрэл эгч, Оюунлаг Бүтээлч Клубын Буянбат, Семон кашмерийн Сэмжидмаа гээд л нилээн хэдэн байгууллага хүмүүсийг нэгдүүлж чадсан нь бас л гайхамшигтай. Нээлтийн ажиллагаа үнэн сүртэй боллоо. Дуу хуур ихтэй, хөгжил наадам дүүрэн, хоол ундаар элбэг дэлбэг энэ нээлтэнд ирээгүй оролцоогүй эмэгтэй ч бараг алга болтой. Миний  бүх танилууд л ирсэн байсан шиг санагдсан.
 
Эргээд харахнээ энэ өдөр мартахийн ч аргагүй Эрка эгчийн маань сүүлчийн том хонх байсан юм гэж хэн мэдлээ. Бид яаж ч мэдэх билээ? Удалгүй Эрдэнэтуяа эгч маань гэв гэнэт л хүндээр өвдсөнсөн.
 
Хагалгаа хийлгээд хавдар зовиуртай өвдсөөр байгаа ч өвчнөө умартан нөгөө л бусдын төлөө тэрийг хийе энийг хийе хэвээрээ утасны араас хүмүүсийг хооронд нь холбоно. Эвтэйхэн завтай нэгэн байвал ирээд уулзах хооронд л хэрэгтэй болгоныг нь хэлээд өгөөд явуулчихъя гэсэн аятай ам хамхилгүй ярьж өөртөө байгаа хэрэгтэй гэснээ л цуглуулан урсгана. Энэ эмэгтэй юуны төлөө ингэж их тэмүүлнэ вэ? Эрүүл саруул яваа бид ч тэр болгоныг хийчихэлгүй хоосон амлаж тойрч гүйхэд, өвдөөд шаналсаар байгаа хэр нь өөртөө үлдсэн өчүүхэн эрүүл хэсгийг бусдын үр хүүхэд, ядарсан нэгэнд өгчих гэж хичээх…
 
Би дэргэд нь суухдаа өөрөөсөө ичих ч шиг болж билээ.
Би дэргэд нь суухдаа хүн болгонд хайр гэж байдаг ч тийм их хязгааргүй цацдаг хайр Эрка эгчид маань байгааг мэдэрч билээ.
Би дэргэд нь суухдаа Эрка эгч шиг дахиад хэдэн мянган монгол эмэгтэйчүүд өөртөө байгаа өгөөмрөөр зориулж яваа болоо гэдгийг бодохоос ч алмайрч билээ.
Би дэргэд нь суухдаа энэ их ариун сэтгэл чандмань эрдэнэсийг өвлөсөн Монгол эмэгтэйчүүддээ оюуны ундраа, сэтгэлийн тайлалыг нь өгч хорвоо ертөнцийн хүйтнийг уяраах юмсан даа хэмээн нулимс дуслуулан зүрхээ чичрүүлэн сууж билээ.
Эрдэнэтуяа эгч таны гэгээн хүсэл ариун мөрөөдөл биелэх болно. Та од тэнгэрийн орондоо тайван нойрсоорой.
Бичсэн Б Мөнгөнтуяа.

Г. Ичинхорлоо

Хэвлэх
PDF

ichinhorloo“ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛ БАЙХ ТУСМАА ӨӨРТ ЧИНЬ ӨСӨЖ ХӨГЖИХ БОЛОМЖ ОЛГОЖ БАЙНА ГЭСЭН ҮГ”
“Морьтон Баатар Эрдмийн Одон”-гийн эзэн Г. ИЧИНХОРЛООТОЙ ХИЙСЭН ЯРИЛЦЛАГА

Британид ажиллаж амьдардаг Монголчуудын дундаас төрөн гарсан анхны “Морьтон Баатар Эрдмийн Одон” шагналын эзэн Лондонгийн Хөрөнгийн Биржид дадлага хийж буй Гомбодоржийн Ичинхорлоотой ярилцсан ярилцлагаа та бүхэндээ хүргэе гэж зорьсон юм. Ичинхорлоо маань сүүлийн үед ажил хөдөлмөрөөр ундарч олз омог дүүрэн, Монголын хөрөнгө оруулалтын салбарт өөрийн чадвараа хөгжүүлж яваа өндөр мэргэжилтэнгүүдийн маань нэг билээ. Энэ талаар нь ярилцлагаараа дамжуулан Ичинхорлоогийнхоо амжилтын нууцыг Британид буй Монголчууддаа хүргэхийг бид зорьсон юм.

Дэлгэрэнгүй...

Д.Ундармаа

Хэвлэх
PDF

undarmaa“Хүн өөрийгөө дутуу үнэлсэндээ л өөрийгөө мохоож амжилтаа үгүй хийдэг юм шиг санагддаг.”

Д. Ундармаа

Их Британид сурч ажиллаж амьдардаг Монголчууд маань маш завгүй ажиллаж, сурч ажиллахын сацуу Монголдоо байгаа гэр бүлээ тэтгэж дэмжиж явдаг гайхамшигтай хүмүүс. Бидний дунд энэ их амьдралын завгүй урсгал амьдралын ачааллын дундуур амжуулж ном бичиж хэвлүүлээд байдаг хүн тэр бүр ховор.

Дэлгэрэнгүй...

Г.Ариунтуул

Хэвлэх
PDF

Ихэвчлэн судалгааны багийн эрдэм шинжилгээний ажлын үр дүнг өгүүлэл хэлбэрээр нийтэлдэг хамгийн нэр хүндтэй, чансаа өндөртэй сэтгүүл бол "Nature”. Дэлхийн өнцөг булан бүрт ажиллаж, судалгаа хийж байгаа эрдэмтдийн нэгэн мөрөөдөл нь эл сэтгүүлд хэвлэгдсэн өгүүллийн судалгааны багт оролцож, нэрээ "Nature” сэтгүүлийн хуудаснаас харах гээд хэлчихвэл хол зөрөхгүй. Тиймээс ч "Nature” сэтгүүлд нэр нь гарсан эрдэмтдээ мөнгөн шагнал болон цол, зэргээр урамшуулах тогтолцоо хөгжингүй орнуудад түгээмэл. Японд гэхэд л болзолгүйгээр профессор болгох шийдвэр гаргасан байдаг аж.

Эл сэтгүүлийн 2006 оны гуравдугаар сарын дугаарт нийтлэгдсэн "Хүний чихний хулхины хэлбэр ABCC11 ген аллелийн олон хэв шинжээр тодорхойлогдох нь” өгүүллийн судалгааны багт багтаж, өөрийн нэрийг тус сэтгүүлийн хуудаснаа бичүүлсэн анагаах ухааны доктор, дэд профессор, ЭМШУИС-ийн Докторантур магистрантурын албаны дарга, Нүүр ам судлалын сургуулийн сонсгол хэл яриа заслын их эмч Г.Ариунтуултай уулзаж ярилцлаа.

Спорт, эрүүл мэнд

sport & health
Идэвхитэй амьдрал, Золбоотой хүмүүс

Боловсрол

education
Мэдлэг хэн ч хулгайлж үл чадам хүчтэй

Урлаг Соёл

art & culture
Бүтээлч сэтгэлгээ, шинэлэг шийдлүүд

Хоол, хүнс тэжээл

art & culture
Эрүүл биед саруул ухаан оршино